Karnataka Budget 2025: ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ದಾಖಲೆಯ ಬಜೆಟ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ಸಿದ್ಧತೆ: ಸಾಲದ ಶಾಕ್?
Karnataka Budget 2025: ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಶುಕ್ರವಾರ ತಮ್ಮ 16ನೇ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಖಲೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್ ಆಗಲಿದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. 4 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ದಾಟುವ ಈ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ, ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಲಿದೆ. 2025-26ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ 1.25 ರಿಂದ 1.50 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ 8 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸಮೀಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯರ ಸಾಲ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಏನು? ಇತರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯರ ಸಾಲದ ದಾಖಲೆ ಹೇಗಿದೆ? ಇದನ್ನೇ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯರ ಬಜೆಟ್ ಯಾನೆ: 1995ರಿಂದ 2025ರವರೆಗೆ
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ 1995ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಗಾತ್ರ ಕೇವಲ 10,859 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಆಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ 1,309 ಕೋಟಿ ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ, 30 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ನೂರಾರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 2024-25ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಲ 1,05,246 ಕೋಟಿ ತಲುಪಿದೆ. 2025ರ ಬಜೆಟ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯರ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ 5.25 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ (15 ಬಜೆಟ್ಗಳು + 2025ರ ಸಾಲ) ದಾಟಲಿದೆ. ಅವರ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡೋಣ:
| ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ | ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರ (ಕೋಟಿ ರೂ.) | ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ (ಕೋಟಿ ರೂ.) |
|---|---|---|
| 1995-96 | 10,859 | 1,309 |
| 1996-97 | 12,399 | 1,405 |
| 1997-98 | 13,457 | 1,611 |
| 1998-99 | 15,580 | 1,847 |
| 1999-2000 | 17,819 | 3,173 |
| 2004-05 | 31,592 | 3,910 |
| 2005-06 | 34,615 | 4,475 |
| 2013-14 | 1,21,611 | 18,801 |
| 2014-15 | 1,38,008 | 20,632 |
| 2015-16 | 1,42,534 | 19,676 |
| 2016-17 | 1,63,419 | 31,036 |
| 2017-18 | 1,86,561 | 37,092 |
| 2018-19 | 2,09,181 | 39,328 |
| 2023-24 | 3,27,747 | 85,818 |
| 2024-25 | 3,71,383 | 1,05,246 |
ಗಮನಿಸಿ: 2025-26ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಲ 1.25-1.50 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ತಲುಪಲಿದೆ!
Karnataka Budget 2025: 2000ನೇ ಇಸವಿ ನಂತರದ ಸಿಎಂಗಳ ಸಾಲದ ಹೋಲಿಕೆ
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯರ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇತರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಅವರ ನೀತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. 2000ರ ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದ 7 ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮಾತ್ರ 3.75 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ! ಇದು ಇತರ ಎಲ್ಲ ಸಿಎಂಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಾಲಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.
| ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ | ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ (ಕೋಟಿ ರೂ.) |
|---|---|
| ಎಸ್.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣ | 3,590 |
| ಎನ್.ಧರ್ಮಸಿಂಗ್ | 15,635 |
| ಎಚ್.ಡಿ.ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ | 3,545 |
| ಬಿ.ಎಸ್.ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ | 25,653 |
| ಡಿ.ವಿ.ಸದಾನಂದ ಗೌಡ | 9,464 |
| ಜಗದೀಶ್ ಶೆಟ್ಟರ್ | 13,464 |
| ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ | 3,75,358 |
ಸಾಲ ಹೆಚ್ಚಳದ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಟೀಕೆಗಳು
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯರ ಸಾಲ ನೀತಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಎರಡು ರೀತಿಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ:
- ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತಿನ ಕೊರತೆ: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಮಿತಿಮೀರಿದ ವೆಚ್ಚ, ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಾಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.
- ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಯ ಭಾರ: ಪ್ರಸ್ತುತ, ರಾಜ್ಯವು ಸಾಲದ ಅಸಲಿಗಿಂತ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪಾವತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. 2024-25ರಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿಗೆ 40,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದೆ.
ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಮತ್ತು ರೋಜಗಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಲದ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2025ರ ಬಜೆಟ್ನ ಪ್ರಮುಖ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು
- ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರ: 4 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ದಾಟಲಿದೆ.
- ಸಾಲದ ಗುರಿ: 1.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ (ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ್ದಕ್ಕಿಂತ 45% ಹೆಚ್ಚು).
- ಹಂಚಿಕೆ: ಕೃಷಿ, ನೀರಾವರಿ, ಮಹಿಳಾ ಕಲ್ಯಾಣ, ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ.
ಸಾಲದ ಶಾಕ್ vs ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯರ ಬಜೆಟ್ಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಒತ್ತಡವಾಗುವುದು ಚಿಂತನೀಯ. 2025ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಇದು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಲಿದೆ.