GOBARdhan:ಗೋಬರ್-ಧನ್ ಯೋಜನೆ: ಮನೆಗೆ ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ ಘಟಕ + ಸಬ್ಸಿಡಿ !
GOBARdhan:ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಗೋಬರ್-ಧನ್ ಯೋಜನೆ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ರೈತರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣರಿಗೆ ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಕೃಷಿ ಶೇಷಗಳನ್ನು ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ (Biogas), ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಸಂಕುಚಿತ ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ (CBG) ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಆದಾಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಲಭ್ಯತೆ ಎಂಬ ಮೂರು ಗುರಿಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗೋಬರ್-ಧನ್ ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.
GOBARdhan:ಗೋಬರ್-ಧನ್ ಯೋಜನೆ: ಮೂಲತತ್ವ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ
“ಕಸದಿಂದ ರಸ” ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷರತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, Galvanising Organic Bio Agro Resources (GOBAR-DHAN) ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2018ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ) ಹಂತ-II ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:
- ಪಶುಸಗಣಿ, ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಬಯೋಗ್ಯಾಸ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
- LPG ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
- ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ರೋಗಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು.
- ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದು.
ಯಾರಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ? ಎಷ್ಟು ಸಹಾಯಧನ?
ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ 4 ರೀತಿಯ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಲಭ್ಯ:
1. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೃಹ ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ ಘಟಕ
- ಪಾತ್ರ: 1-6 ಘನ ಮೀಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಘಟಕಗಳು (ದೈನಂದಿನ ಅಡುಗೆಗೆ ಸಾಕು).
- ಸಬ್ಸಿಡಿ: ₹7,000 ರಿಂದ ₹12,000 (ದುರ್ಗಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ₹15,000 ವರೆಗೆ).
- ಅರ್ಹತೆ: ಕನಿಷ್ಠ 2-3 ಪಶುಗಳು + ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಇರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು.
2. ಸಮುದಾಯ/ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಘಟಕಗಳು
- ಸಬ್ಸಿಡಿ: 150 ಮನೆಗಳಿಗೆ ₹7 ಲಕ್ಷ, 300+ ಮನೆಗಳಿಗೆ ₹20 ಲಕ್ಷ.
- ಅರ್ಹತೆ: ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ, ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು, ಹಾಲು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು.
3. ವಾಣಿಜ್ಯ CBG ಘಟಕಗಳು
- ಸಬ್ಸಿಡಿ: ಪ್ರತಿ ಘಟಕಕ್ಕೆ ₹10 ಕೋಟಿ ಅಥವಾ 1,000 MT ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ₹4 ಕೋಟಿ.
- ಗುರಿ: SATAT ಯೋಜನೆಯಡಿ 200+ CBG ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
4. ಕ್ಲಸ್ಟರ್-ಆಧಾರಿತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಘಟಕಗಳು
- 2023 ಬಜೆಟ್ ಪ್ರಕಾರ, 300 ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಗೆ ₹50 ಲಕ್ಷ ಸಬ್ಸಿಡಿ.
ಸಬ್ಸಿಡಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಧಾನ
- ಹಂತ-1: ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಥವಾ BDO (ಬ್ಲಾಕ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ)ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
- ಹಂತ-2: ಆನ್ಲೈನ್/ಆಫ್ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ. ಆಧಾರ್, ಪಶು ಮಾಲೀಕತ್ವದ ದಾಖಲೆ, ಜಮೀನು ಪತ್ರ ಸೇರಿಸಿ.
- ಹಂತ-3: ಪಂಚಾಯತ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
- ಹಂತ-4: ಅನುಮೋದನೆಯ ನಂತರ, ಸಬ್ಸಿಡಿ ಹಣವನ್ನು ನೇರ ಖಾತೆಗೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾದರಿ ಗೋಬರ್-ಧನ್ ಘಟಕಗಳು
- ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶ್ರೀ ಸಂಪುಟ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ಮಠ ಗೋಶಾಲೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ): ದೈನಂದಿನ 906 ಕೆಜಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು 2000 ಲೀಟರ್ ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
- ಬಾನ್ಕುಳಿ ಮಠ (ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ), ವಂಡ್ಸೆ ಗ್ರಾಮ (ಉಡುಪಿ), ರಾಜನಕುಂಟೆ (ಬೆಂಗಳೂರು) – ಇವು ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು.
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- LPG ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆ → ಮಾಸಿಕ ₹500-1000 ಉಳಿತಾಯ.
- ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರದ ಬದಲು ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ → ಫಸಲು ಗುಣಮಟ್ಟ ಉತ್ತಮ.
- ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ → ಮಲೇರಿಯಾ, ಡೆಂಗು ರೋಗಗಳು ಕಡಿಮೆ.
- ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ.
ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳು
ಗೋಬರ್-ಧನ್ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಆನ್ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ( gobardhan.sbm.gov.in/ ) ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಸಾವಯವ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು “ಹಸಿವಿನ ಸಾಧನ” ಆಗಿ ಬಳಸಿ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿ!
